
Inafaa tufahamu kuwa ili kuweza kujua ni siku zipi za mwezi mwanamke
anaweza kushika mimba (to conceive) inabidi tujua kwanza kipindi ambacho
mwili wa mwanamke uko tayari kushika mimba au Ovulation Period.
Ovulation ni wakati ambao yai lililokua hutoka katika mirija ya ovari
katika kizazi cha mwanamke na katika wakati huu uwezo wako wa kushika
mimba ni mkubwa. Kwa kawaida mwanadamu huwa na mayai kadhaa katika ovari
zake kwa wakati maalum wa mwenzi, ambapo yai kubwa kuliko yote huondoka
na kueleka katika tumbo la uzazi kupitia mirija ya ovari. Ovulation
haifuati mpangilio maalum kati ya ovari katika kila mwezi na haijulikani
ni ovari gani itatoa yai kila mwezi. Wakati yai linapotoka huwa na
uwezo wa kurutubishwa au kukutana na mbegu ya kiume na kuanza
kutengeneza mtoto kwa muda wa masaa 12 hadi 24, kabla halijapoteza uwezo
wake. Iwapo yai litafanikiwa kurutubishwa na mbegu ya kiume kwa wakati
maalum na kujikita katika fuko la uzazi basi matokeo yake ni mimba. Na
iwapo halitorutubisha yai hilo pamoja na kuta za kizazi huharibika na
kutoka nje ya mwili kama damu ya hedhi.
Nimetangulia kueleza haya
kama utangulizi kabla ya kuzieleza siku za kushika mimba kwani kuelewa
suala hilo kutatusaida kujua umuhimu wa kujua idadi ya siku zetu za
mzunguko wa mwezi (Menstrual Cycle) na umuhimu wake katika kushika
mimba na hata katika magonjwa ya wanawake. Ili kuelewa vyema siku hizo
inatubidi tujue kitu kinachoitwa Kalenda ya Ovulation au kalenda ya
kubeba mimba na pia tujua mzunguko wetu wa hedhi una siku ngapi.
Mzunguko wa mwezi ni siku ya kwanza unayopata damu yako ya hedhi hadi
siku kabla ya kupata tena hedhi nyingine.
Wataalamu
wanatuambia kuwa ili kujua mzunguko huo vyema inatubidi tuchunguze
hedhi yetu kwa miezi isiyopungua 6. Lakini kama una haraka na huwezi
kuchunguza kwa miezi 6 chunguza kwa miezi mitatu. Unaweza kufanya hivyo
kwa kutumia kalenda ya kawaida na kwa kuziwekea mduara kwa kalamu siku
zako za mwezi, yaani siku ya kwanza ya kupata damu ya hedhi hadi siku ya
mwisho kabla ya hedhi inayofuata. Mzunguko wako wa mwezi ni siku ya
kwanza ya hedhi hadi siku ya kabla ya kuanza hedhi nyingine. Kwa mfano
iwapo nimepata siku zangu tarehe Pili Julai na nimepata tena siku zangu
tarehe 29 Julai, mzunguko wangu ni wa siku 28. Kwa kawaida mzunguko wa
siku 28 ndio mzunguko wa kawaida kwa wanawake wengi. Lakini kuna baadhi
ya wanawake huwa na mzunguko wa chini ya siku 28 na wengine huwa na
mzunguko wa hadi siku 35.
Ni vipi utazijua siku zako za Ovulation
Wakati
wa Ovulation katika mzunguko wa mwezi huainishwa na luteal phase,
katika mzunguko wako. Unaweza kujua muda wa Ovulation katika mzunguko
wako wa mwezi kwa kutoa idadi ya siku za luteal phase. Katika kuhesabu
huko utapata mzunguko mfupi na mrefu. Chukua mzunguko mfupi wa mwezi na
hesabu idadi ya siku katika mzunguko huo. Toa 18 katika mzunguko huo na
utapata idadi fulani. Halafu anza kuhesabu siku yako ya kwanza ya
mzunguko wa hedhi katika mwezi unaofuata kwenda mbele hadi kufikia namba
ulioyopata, hivyo utaweza kupata siku ambayo una uwezekano mkubwa wa
kubebea mimba.
Kwa mfano mzunguko wako mfupi ni siku 29, unatoa 18
katika 29 na unapata 11. Iwapo siku yako ya kuanza hedhi mwezi ujao ni
Oktoba 3, ongeza siku 11 kuanzia siku hiyo. Hivyo siku ambayo una
uwezekano mkubwa wa kubeba mimba itakuwa Oct. 14.
Halafu chungua
idadi ya siku za mzunguko wako mrefu wa hedhi. Toa siku 11 kutoka katika
idadi ya siku za mzunguko huo na utapata namba fulani. Halafu tena
anza kuhesabu katika mzunguko wako ujao wa hedhi kwenda mbele hadi
kufikia siku ambayo una uwezekano wa kupata mimba.
Kwa mfano iwapo
mzunguko wako mrefu ni siku 31, toa 11 katika mzunguko huo na utapata
20. Iwapo hedhi yako ijayo inaanza tarehe 3 Oktoba, ongeza siku 20
kuanzia siku hiyo na tarehe 23 Oktoba itakuwa siku yako ambayo una
uwezekano mkubwa wa kubeba mimba.
Kwa utaratibu huo utakuwa umepata
kipindi cha kati ya Oktoba 14 hadi 23 ambacho ni siku ambazo una
uwezekano mkubwa wa kubeba mimba au Ovulation window kwa kimombo.
Ovation
huweza kubadilika kidogo katika mzunguko wako wa hedhi kwa sababu
Ovulation huweza kucheleweshwa na sababu mbalimbali kama vile wasiwasi
au fikra nyingi, ugonjwa, lishe au kufanya mazoezi.

Vipi kipindi cha Ovulation kinaainisha ziku za kubeba mimba?
Kipindi
cha kubeba mimba huanza siku 4 hadi 5 kabla ya Ovulation, na humalizika
masaa 24 hadi 48 baada ya hapo hii ni kwa sababu muda wa ovulation
huweza kuchelewa au kuwahi kutokana na sababu mbalimbali. Pia kwa sababu
mbegu ya kiume huwa na uhai kwa siku 4 hadi 5 na yai huweza kuishi kwa
masaa 24 hadi 48 baada ya kuingia katika tumbo la uzazi. Hivyo kwa kujua
siku hizo humsaidia mwanamke kufahamu kipindi chake cha Ovulation
kimewadia na hivyo kuweza kukukutana na mumewe au mwenza wake wakati huo
ili aweze kubeba mimba. Pia kujua kipindi hiki na masuala mengineyo
kama hali ya joto la mwili ilivyo wakati wa Ovulation huweza kutumika
kama njia ya kuzuia mimba. Yaani kutojamiiana katika kipindi hiki huweza
kumzuia mtu asipate mimba.
Kwa kuwa kipindi cha Ovulation hakina
tarehe maalum na ni siku kadhaa, katika makala ijayo nitaendelea
kuzungumzia baadhi ya alama za mwili zinazosaidia kutambua ni wakati
gani Ovulation imewadia.